صنعت خودروسازی چین

صنعت خودروسازی چین در دهه‌های اخیر تحولات شگرفی را تجربه کرده و از یک صنعت نوپا به یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان خودرو در جهان تبدیل شده است. تا تاریخ ۴ مارس ۲۰۲۵، چین نه‌تنها بزرگ‌ترین بازار خودرو در جهان است؛ بلکه به‌عنوان یکی از پیشگامان تولید خودروهای برقی شناخته می‌شود.

نکته جالب در مورد صنعت خودروسازی چین، شروع کار با تولید خودروهایی بی‌کیفیت؛ ولی رشد سریع و رسیدن به استانداردهای جهانی است. گواه این موضوع، را می‌توان پیشی گرفتن BYD چین از تسلا در تولید خودروهای برقی در سال 2024 در نظر گرفت.

چین در توسعه زیرساخت‌های خودروسازی خود سرعت زیادی دارد که این موضوع تا حد زیادی مربوط به حمایت‌های دولت از این صنعت است؛ مثلا اختصاص یارانه، سرمایه‌گذاری در بخش توسعه جایگاه‌های شارژ برقی و فشار بر کاهش آلودگی‌ها. در ادامه این مقاله از فانوسان اطلس با ما همراه باشید تا بیشتر با صنعت خودروسازی در چین بیشتر آشنا شوید و دیدگاه شما در مورد کیفیت پایین ماشین‌های چینی عوض کنیم.

صنعت خودروسازی چین

شاید بتوان علت اصلی پیشرفت چشمگیر صنعت خودروسازی چین را سرعت بالای بهبود زیرساخت‌ها دانست. این موضوع همان‌طور که قبلا نیز گفتیم به دلیل حمایت‌های دولت از این بخش است. هر چند که خودروهای باکیفیت چینی معمولا وارد بازار ایران نمی‌شوند؛ اما بد نیست بدانید که خودروسازی هونگ چی که یکی از زیرمجموعه‌های برند فاو چین است مدل‌هایی تولید می‌کند که از نظر طراحی و تکنولوژی می‌توانند با ساخته‌های کارخانه بنز و بی ام وی رقابت کنند. برای آشنا شدن با روند این پیشرفت‌ها به سراغ تاریخچه صنعت خودرو در چین می‌رویم.

تاریخچه خودروسازی چین

پس از تأسیس جمهوری خلق چین در سال ۱۹۴۹، دولت به توسعه صنایع سنگین و نظامی توجه ویژه‌ای داشت. در دهه ۱۹۵۰، صنعت خودروسازی چین شکل گرفت و بیشتر بر تولید خودروهای نظامی و ماشین‌آلات سنگین برای مصارف داخلی متمرکز بود.

در سال ۱۹۵۳، اولین کارخانه خودروسازی دولتی چین به نام «First Automobile Works (FAW)» در چانگچون، جیلین تأسیس شد. این کارخانه نخستین خودروی ساخت چین، به نام Hongqi (پرچم قرمز)، را تولید کرد که بیشتر به مقامات دولتی اختصاص داشت.

اصالت صنعت خودروسازی چین به‌طور عمده به شوروی بازمی‌گردد. کارخانه‌ها و طراحی‌های ثبت‌شدهٔ خودروها در دههٔ ۱۹۵۰ با کمک اتحاد جماهیر شوروی بنیان‌گذاری شدند و در ۳۰ سال نخست تشکیل جمهوری، دارای ظرفیت کمی بود که از ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار دستگاه در سال تجاوز نمی‌کرد. از اوایل دههٔ ۱۹۹۰، صنعت خودروسازی چین به‌سرعت توسعه یافت. تولید سالانهٔ خودرو در چین در سال ۱۹۹۲ از مرز یک میلیون دستگاه گذشت و تا سال ۲۰۰۰، بیش از دو میلیون خودرو در سال تولید می‌کرد.

بیشتر بخوانید: سیستم موقعیت یاب چینی beidou را کامل بشناسید

پیشرفت صنعت خودروسازی چین

در سال‌های اخیر، چین به بزرگ‌ترین تولیدکننده و بازار خودرو در جهان تبدیل شده است. در سال ۲۰۲۳، خودروسازان چینی موفق به ثبت آمار سهم ۷۰ درصدی از کل بازار خودروهای با انرژی پاک در جهان شدند و پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۲۴، بیش از ۱۱ میلیون خودرو برقی با سهم بازار ۴۴ درصدی در چین عرضه شود.

در شش ماه نخست سال ۲۰۲۳، چینی‌ها ۱٫۷۸ میلیون دستگاه خودروی سواری صادر کرده‌اند که افزایش ۸۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل را نشان می‌دهد. شرکت‌هایی مانند سایک، چری، چانگان، گریت وال، جیلی و دانگ‌فنگ از جمله خودروسازان چینی هستند که بیش از ۱۰۰ هزار دستگاه خودرو صادر کرده‌اند.

چین با سرمایه‌گذاری گسترده در تحقیق و توسعه، فناوری‌های هوشمند و خودروهای الکتریکی، آینده روشنی در صنعت خودروسازی جهان پیش رو دارد. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰، چین نه تنها بزرگ‌ترین تولیدکننده خودروهای الکتریکی جهان باشد، بلکه به عنوان رهبر بازار خودروهای خودران نیز شناخته شود.

بزرگ ترین خودروسازان چینی

تا اینجای مقاله با پیشرفت‌های صنعت خودروسازی چین آشنا شدیم و حالا بزرگ‌ترین خودروسازان چینی را به شما معرفی می‌کنیم:

سایک موتور (SAIC Motor)

یکی از چهار قدرت خودروسازی چین است که در سال 1955 تاسیس شد. این شرکت خودروسازی چینی به صورت دولتی اداره می‌شود و دفتر مرکزی آن در آنتینگ شانگهای قرار دارد. نام کامل این خودروسازی قبلا « Shanghai Automotive Industry Corporation» بود که بعدها به « SAIC Motor Corporation Limited» تغییر کرد.  سایک موتور تا سال ۲۰۲۳، ۵.۰۲ میلیون خودرو وارد بازار خودرو کرده است که نشون‌دهنده قدرت و نفوذ آن در صنعت خودروی چین است.

در دوران مائو، سایک یکی از معدود شرکت‌هایی بود که خودرو تولید می‌کرد. مدل معروف Shanghai SH760 مربوط به همان دوران است. SAIC Motor همکاری‌های قدیمی با فولکس واگن و جنرال موتورز دارد. سایک تنها به همکاری‌های بین‌المللی اکتفا نکرد و برندهای مختلفی مثل Roewe، MG، Maxus/LDV، Rising Auto وIM Motors به بازار معرفی کرد.

Roewe سال ۲۰۰۶ راه‌اندازی شد. تولیدات Roewe در بازارهای خارج از چین به نام MG فروخته می‌شود. MG یک برند قدیمی تولید خودرو در انگلستان بود که در حال حاضر زیر نظر سایک، خودروهای مدرن تولید می‌کند. زیر Maxus از شرکت ایتالیایی LDV خریداری شده است و وانت و خودروهای SUV تولید می‌کند.

SAIC Motor در زمینه تولید خودروهای برقی نیز بسیار قوی عمل کرده است.مدل Wuling Hongguang Mini EV، پرفروش‌ترین خودروی برقی چین در سال 2021 شد. این تولید تا سال 2024 حدود 30 درصد رشد داشت. سایک در زمینه صادرات خودروهای برقی نیز عملکرد خوبی داشته است و در سال 2024 بیش از یک میلیون خودرو در بازارهای خارجی فروخته است. از نظر اندازه کمپانی، SAIC Motor در لیست Fortune Global 500 با درآمد 105.2 میلیون دلاری رتبه 93 جهانی را دارد و بالاتر از تمام شرکت‌های چینی در رتبه 1 قرار گرفته است.

مدیریت هوشمند مصرف سوخت : سیپاد

دانگ فنگ (Dongfeng)

دانگ‌فنگ موتور (Dongfeng Motor Corporation) یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین خودروسازان چین است که با تولید انواع خودروهای سواری، تجاری و برقی، نقش مهمی در صنعت خودروسازی این کشور دارد. دانگ‌فنگ موتور در سال 1969 در ووهان چین، به عنوان یک شرکت دولتی فعالیت خود را آغاز کرد و به مرور زمان با گسترش تولیدات و ورود به بازارهای بین‌المللی، تبدیل به یکی از برترین‌های صنعت خودروسازی چین شد. این شرکت با همکاری‌های گسترده بین‌المللی و تمرکز بر فناوری‌های نوین، توانسته جایگاه قدرتمندی در بازار جهانی پیدا کند.

برندهای Dongfeng (دانگ‌فنگ)، Voyah (ویا)، Fengshen (فنگ‌شِن) و Aeolus (ائولوس) زیرمجموعه‌های دانگ‌فنگ موتور محسوب می‌شوند.

یکی از عوامل موفقیت دانگ‌فنگ، همکاری‌های گسترده با خودروسازان جهانی است:

• رنو: مشارکت در توسعه و تولید برخی مدل‌های سواری و برقی
• هوندا: تولید و عرضه مدل‌های هوندا برای بازار چین
• نیسان: همکاری در تولید خودروهای اقتصادی و تجاری
• پژو – سیتروئن (Stellantis): سرمایه‌گذاری مشترک برای توسعه بازار چین و تولید خودروهای برندهای اروپایی

یکی از مهم‌ترین همکاری‌هایی که دانگ فنگ به دنبال آن است، حضور در بازار ایتالیا است. شنیده‌ها حالکی از آن است که این خودروساز چینی در حال مذاکره برای تاسیس یک کارخانه در ایتالیا است. هدف از این همکاری، پیشبرد استراتژی‌های جهانی و گسترش بازار خودروهای دانگ فنگ در اروپاست. این همکاری به Dongfeng کمک می‌کند تا فناوری خودروهای خودران را توسعه دهد و تولیدات خودروهای برقی را افزایش دهد.

فاو (FAW)

همان‌طور که گفتیم اولین خودروساز چین است. فاو یکی از چهار شرکت اصلی خودروسازی دولتی است. این خودروساز با تولید مدل‌های سواری، تجاری و سنگین، سهم زیادی در بازار داخلی دارد. فاو در سال 1953 در چانگچون استان جیلین تاسیس شد.

فاو نیز مانند سایر فعالان صنعت خودروسازی چین ، چندین برند را به‌عنوان زیرمجموعه، مدیریت می‌کند. این برندها عبارتند از:

• Hongqi (هونگچی): برند لوکس و پرچم‌دار چین که خودروهای تشریفاتی و سطح بالا تولید می‌کند. (مخصوص مقامات بلندپایه چین)
• Bestune (بستون): برند متمرکز بر خودروهای مدرن، اقتصادی و میان‌رده
• FAW Jiefang (فاو جیفانگ): برند ویژه تولید کامیون‌ها و خودروهای تجاری سنگین
• FAW (فاو): تولیدکننده خودروهای سواری اقتصادی و تجاری سبک

این شرکت خودروسازی دولتی چین، برای پیشبرد برنامه‌های خود، همکاری‌هایی با فولکس‌واگن، تویوتا و مزدای ژاپن داشته است.

فاو را می‌توان یکی از ثروتمندترین شرکت‌های خودروسازی جهان در نظر گرفت. در سال 2019، دارایی‌های این شرکت در حدود 66,682.90 میلیون دلار برآورد شد که با توجه به درآمدهای بالای آن در سال‌های اخیر، رقم فعلی بسیار بیشتر خواهد بود.

در حال حاضر، فاو بخش زیادی از سرمایه خود را روی تحقیق‌وتوسعه بر فناوری‌های نوین و خودروهای برقی سرمایه‌گذاری کرده است. نتیجه این سرمایه‌گذاری، تولید خودروهای هونگچی و بستون است. توسعه فناوری‌های خودران و زیرساخت شارژ الکتریکی از دیگر بخش‌هایی است که فاو در آن سرمایه‌گذاری کرده است.

بازار لوازم جانبی خودرو: قیمت ردیاب اطلس مدل X200

چانگان (Changan)

یکی دیگر از خودروسازهای دولتی و بزرگ چین است. چانگان در سال 1864 فعالیت خود را به عنوان یک کارخانه تولید تجهیزات نظامی آغاز کرد. آغاز فعالیت‌های خودروسازی چانگان به سال 1957 باز می‌گردد. این خودروساز دولتی با تولید ماشین‌های سواری، تجاری و برقی، سهم زیادی از بازار داخلی و بین‌المللی را در اختیار دارد.

چانگان (برند اصلی خودروهای سواری و شاسی‌بلند)، اوشان (تولید اختصاصی خودروهای شاسی بلند)، دیپال (برند تخصصی خودروهای برقی و هیبریدی) و کایسن (برند خودروهای تجاری سبک و سنگین) از مهم‌ترین زیرمجموعه‌های این خودروساز هستند.

این خودروساز چینی با شرکت‌های مزدا، سوزوکی ژاپن، مزدا و پژو همکاری‌هایی داشته است. چانگان با شرکت فورد آمریکا نیز در مونتاژ برخی مدل‌ها برای بازار داخلی نیز همکاری داشته است. در سال ۲۰۲۴ زیرمجموعه‌ای در آلمان تأسیس کرد و برنامه‌هایی برای ساخت کارخانه‌ای در تایلند با ظرفیت تولید ۲۰۰,۰۰۰ دستگاه تا سال ۲۰۲۶ دارد.

چانگان موتور یکی از پیش‌گامان فناوری‌های نوین خودرویی در چین است و سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در توسعه خودروهای برقی و هوشمند دارد:

• تولید خودروهای الکتریکی و هیبریدی تحت برند Deepal
• توسعه فناوری‌های خودران و هوش مصنوعی در خودروها
• راه‌اندازی خط تولید مدرن برای خودروهای تمام الکتریکی

چانگان با تاریخچه‌ای ۱۶۰ساله، از یک کارخانه نظامی به یکی از چهار خودروساز بزرگ چین تبدیل شده است. برنامه‌های آن برای توقف تولید خودروهای با موتور احتراق داخلی تا سال ۲۰۲۵ و تمرکز بر خودروهای الکتریکی، نشان‌دهنده تعهد به پایداری و نوآوری است. گسترش جهانی، از جمله تأسیس زیرمجموعه در آلمان و کارخانه در تایلند، نشان‌دهنده استراتژی بلندپروازانه این شرکت برای رقابت در بازارهای بین‌المللی است.

بی‌وای‌دی (BYD)

بزرگ‌ترین خودروسازی چین، بی وای دی است که در ابتدا در زمینه تولید باتری فعالیت داشته است. این شرکت در سال 1995 تاسیس شد؛ اما خودروسازی را از سال 2003 آغاز کرد. پیشینه بی وای دی در زیمنه تولید باتری، کمک کرد تا به سرعت در زمینه خودروهای الکتریکی پیشرفت کند و به بزرگ ترین خودروساز چینی تبدیل شود.

شاید جالب باشد که بدانید، بی‌وای‌دی یکی از اصلی‌ترین رقبای تسلا، تویوتا و فولکس‌واگن در بخش خودروهای الکتریکی است. در سال‌های اخیر، این شرکت به دلیل کیفیت بالا، نوآوری‌های تکنولوژیکی و قیمت رقابتی، موفق به افزایش سهم بازار خود در سطح جهانی شده است.

رشد بی وای دی سریع و چشمگیر است به‌طوری‌که در نیمه اول سال 2023 به عنوان یکی از 10 برند برتر تولید خودرو در جهان شناخته شد. فعالیت جهانی بی وای دی از سال 2005 با صادرات محصولات به روسیه شروع شد. در سال 2009 محصولات بی وای دی به آفریقا، آمریکا و خاورمیانه رسید. در حال حاضر، این شرکت در اروپا یک کارخانه اتوبوس برقی در کوماروم، مجارستان دارد و اتوبوس‌های برقی آن در بیش از 20 کشور و 100 شهر بزرگ اروپایی، از جمله آمستردام، لندن و مادرید، فروخته می‌شود

این خودروساز برتر چینی به کاهش انتشار کربن و توسعه پایدار متعهد است. در سال 2022، انتشار گازهای گلخانه‌ای آن به 8,061,970 تن رسید، اما شدت انتشار (0.19011 تن به ازای هر 10,000 یوان درآمد) کاهش یافت، که نشان‌دهنده کارایی بیشتر در استفاده از منابع است. این شرکت سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در توسعه سبز و حفاظت محیط‌زیست انجام داده و برنامه‌هایی برای حمایت از آموزش و تحقیق در زمینه خودروهای انرژی نو دارد.

BYD Dynasty Series، BYD Ocean Series، BYD Yangwang و Denza از زیرمجموعه‌های اصلی این فعال صنعت خودروسازی چین است.

گروه خودروسازی گوانگ‌ژو (GAC)

گروه GAC به عنوان یکی از پیشگامان صنعت خودروسازی چین شناخته می‌شود و در طول سال‌های اخیر توانسته با توسعه فناوری‌های نوین و افزایش کیفیت محصولات، در سطح بین‌المللی رقابت کند.گروه خودروسازی گوانگ‌ژو در سال 1954 در شهرگوانگ‌ژو استان گوانگ دونگ چین تاسیس شد. GAC نیز یک خودروساز دولتی است نقش مهمی در تولید خودروهای برقی و تامین نیاز بازار دارد.

GAC Trumpchi، Hyper (سری خودروهای لوکس)، GAC Hino (خودروهای تجاری)،GAC Toyota  (همکاری گوانگژو و تویوتا) و GAC Honda (همکاری با هوندا) از برندهای زیرمجموعه این خودروساز موفق چینی هستند.

GAC Motor به طور فعال در حال گسترش بازارهای بین‌المللی خود است. صادرات محصولات به آمریکای جنوبی، اروپا و آسیای شرقی نتیجه این گسترش بازار است. GAC مراکز تحقیق و توسعه‌ای را در آمریکا، ژاپن و اروپا راه‌اندازی کرده است تا بازار خودروهای الکتریکی را توسعه دهد.

بازار لوازم جانبی خودرو: قیمت دزدگیر ماشین

خودروسازی تسلای چینی

برند نیو ، شرکتی که در زمینه تولید خودروهای برقی فعالیت دارد و به دلیل کیفیت بالای محصولات به تسلای چین معروف شده است. مهم‌ترین ویژگی خودروهای نیو امکان تعویض باتری در چند دقیقه است. این قابلیت در واقع زمان شارژ را به چند دقیقه کاهش داده است. باتوجه‌به کیفیت محصولات پیش‌بینی می‌شود که نیو یا تسلای چینی به‌زودی یکی از بزرگ‌ترین نام‌های حمل‌ونقل برقی در آینده تبدیل شود. نیو در سال 2014 تاسیس شده است.

خودروسازی چینی در ایران

تاریخچه حضور شرکت‌های خودروسازی چینی در ایران به اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی بازمی‌گردد، زمانی که این شرکت‌ها شروع به ورود به بازار ایران کردند. این ورود عمدتاً به دلیل تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران و خروج شرکت‌های غربی از این بازار تسهیل شد. شرکت‌های چینی از این فرصت استفاده کردند تا جای خالی برندهای غربی را پر کرده و حضور خود را در ایران تقویت کنند. اولین خودروساز چینی که در ایران شروع به فعالیت کرد، چری بود. چری در سال 2004 با همکاری مدیران خودرو و کرمان موتور وارد بازار خودروی ایران شد. بعد از چری، جک، جیلی، بی وای دی و گریت وال وارد بازار ایران شدند.

وضعیت فعلی خودروسازی چینی در ایران

امروزه، خودروهای چینی بخش مهمی از بازار خودروی ایران را تشکیل می‌دهند. برخی از برندهای فعال چینی در ایران عبارتند از:

• چری (Chery): با همکاری مدیران خودرو همچنان یکی از بازیگران اصلی است.
• لیفان (Lifan): با مشارکت کرمان موتور فعالیت می‌کند.
• جک (JAC): مدل‌های مختلف سواری و تجاری را عرضه می‌کند.
• جیلی (Geely): از طریق دیار خودرو حضور دارد.
• گریت وال (Great Wall) و BYD: در بخش‌های مختلف بازار فعال هستند.
• MG: که اکنون متعلق به SAIC Motor چین است و توسط گروه بهمن در ایران مونتاژ می‌شود.
• هایما (Haima): توسط ایران‌خودرو مونتاژ می‌شود و زیرمجموعه‌ای از FAW چین است.
• برلیانس (Brilliance): با همکاری پارس‌خودرو (زیرمجموعه سایپا) در ایران تولید می‌شود.

در حال حاضر خودروسازان چینی موقعیت خوبی برای فعالیت در بازار خودروی ایران دارند.

آینده خودروسازی چین

آینده صنعت خودروسازی چین را می‌توان بسیار روشن و امیدوارکننده پیش‌بینی کرد. چین با جمعیتی بیش از 1.4 میلیارد نفر، بزرگ‌ترین بازار خودرو در جهان را دارد. با رشد طبقه متوسط و افزایش درآمد سرانه، تقاضا برای خودروهای شخصی همچنان رو به افزایش است. این فرصت بزرگی برای شرکت‌های چینی فراهم می‌کند تا با تولید خودروهای متنوع و باکیفیت، بازار داخلی را در دست بگیرند.

چین در حال حاضر بزرگ‌ترین بازار خودروهای الکتریکی (EV) در جهان است و شرکت‌هایی مانند BYD، NIO و XPeng در این حوزه پیشتاز هستند. سرمایه‌گذاری‌های کلان در تحقیق‌وتوسعه، به‌ویژه در زمینه خودروهای الکتریکی و فناوری‌های خودران، نشان می‌دهد که چین می‌تواند در آینده نزدیک به رهبر جهانی در این حوزه تبدیل شود.

شرکت‌های خودروسازی چینی در تلاش‌اند تا حضور خود را در بازارهای بین‌المللی گسترش دهند. خرید برندهایی مثل ولوو توسط جیلی و MG توسط SAIC Motor، همراه با تأسیس کارخانه‌ها در کشورهای مختلف، نشان‌دهنده عزم چین برای تبدیل‌شدن به یک بازیگر مهم در صحنه جهانی است.

باوجود این پیشرفت‌ها، موانعی نیز وجود دارد:

• کیفیت محصولات: برخی خودروهای چینی هنوز به‌عنوان محصولی باکیفیت در بازار جهانی شناخته نمی‌شوند. کیفیت برای جلب‌اعتماد مصرف‌کنندگان ضروری است.
• رقابت جهانی: رقابت با برندهای معتبر غربی و ژاپنی در بازارهای بین‌المللی کار آسانی نخواهد بود.
• مقررات زیست‌محیطی: قوانین سخت‌گیرانه‌تر در چین برای کاهش آلودگی، شرکت‌ها را به تولید خودروهای پاک‌تر و کم‌مصرف‌تر سوق می‌دهد که ممکن است هزینه‌ها را افزایش دهد.

آینده خودروسازی چین باتکیه‌بر بازار عظیم داخلی، پیشرفت‌های فناورانه و سیاست‌های حمایتی دولت، بسیار نویدبخش است. اگر شرکت‌های چینی بتوانند بر چالش‌های کیفیت و رقابت جهانی غلبه کنند، این کشور می‌تواند به یکی از قدرت‌های برتر صنعت خودروسازی در جهان تبدیل شود.

سخن پایانی:

صنعت خودروسازی چین یکی از بزرگ‌ترین‌های در جهان است که غول‌های بزرگی چون فاو، SAIC و بی وای دی در آن حضور دارند. این صنعت با تمرکز بر توسعه بازار و افزایش کیفیت حتی خود را به بازارهای اروپایی نیز رسانده است. با درنظرگرفتن این موارد باید تفکراتی که در مورد کیفیت پایین خودروهای چینی وجود دارد را کنار گذاشت و از قابلیت‌های این محصولات استفاده کرد.