وبلاگ
صنعت خودروسازی ترکیه از گذشته تا امروز
صنعت خودروسازی ترکیه یکی از پویاترین و موفقترین بخشهای اقتصادی این کشور است که در سالهای اخیر به جایگاه ویژهای در بازار جهانی دستیافته است. این صنعت با تولید انبوه، صادرات گسترده و جذب سرمایهگذاریهای خارجی، نقش مهمی در توسعه اقتصادی ترکیه ایفا میکند.
خودروسازی در ترکیه ، بیش از ۹۰ سال سابقه دارد. این کشور به یکی از قطبهای مهم خودروسازی در منطقه اروپا و آسیا تبدیل شده است. ترکیه اکنون یکی از ۲۰ کشور برتر تولید خودرو در جهان به شمار میآید. این کشور به واسطه نیروی کار ماهر، زیرساختهای قوی و سیاستهای تشویقی دولت، توانسته میزبان برندهای بزرگی چون فورد، رنو، فیات، هوندا و هیوندای باشد و برند ملی خود یعنی توگ را نیز توسعه دهد.
در ادامه این مطلب از فانوسان اطلس با ما همراه باشید تا شما را بیشتر با صنعت خودروسازی ترکیه، تاریخچه، همکاریهای بینالمللی و ماشینهای ساخت ترکیه آشنا شوید.
صنعت خودروسازی ترکیه
خودروسازی ترکیه نشاندهنده مسیری از مونتاژ ساده به تولید پیشرفته و نوآورانه است. این صنعت باتکیهبر همکاریهای بینالمللی، زیرساخت قوی و جاهطلبی برای ورود به بازار خودروهای برقی، از یک بازیگر محلی به یک نیروی تأثیرگذار در صنعت خودروسازی جهان تبدیل شده است.
تاریخچه خودروسازی در ترکیه
صنعت خودروسازی ترکیه در دهه ۱۹۵۰ میلادی با تمرکز بر تولید وسایل نقلیه تجاری و تراکتور شکل گرفت. در سال ۱۹۵۴، اولین گام جدی با تأسیس کارخانهای برای مونتاژ خودروهای جیپ در منطقه توزلا برداشته شد. این دوره مصادف با تلاش ترکیه برای صنعتیسازی پس از جنگ جهانی دوم بود.
در سالهای اولیه، شرکتهایی مانند Türk Otomotiv Endüstrileri A.Ş. (TOE) تأسیس شدند که به تولید کامیونهای نظامی مانند REO و بعدها کامیونهای International Harvester پرداختند. این فعالیتها بیشتر برای تأمین نیازهای داخلی، بهویژه در بخش کشاورزی و نظامی، بودند.
دهه ۱۹۶۰ نقطه عطفی در تاریخ خودروسازی ترکیه بود. در سال ۱۹۵۹، شرکت Otosan تأسیس شد و در سال ۱۹۶۶ تولید انبوه خودروهای سواری را با مونتاژ محصولات فورد آغاز کرد. اولین خودروی داخلی ترکیه با نام Anadol نیز در همین سال معرفی شد که توسط Otosan تولید میشد. Anadol بهعنوان نمادی از تلاش ترکیه برای خودکفایی در صنعت خودرو شناخته میشود، اگرچه از نظر فنی وابسته به فناوری خارجی بود.
در سال ۱۹۶۱، پروژه خودروی ملی Devrim (به معنای انقلاب) باهدف تولید یک خودروی کاملاً بومی کلید خورد. این پروژه با حمایت دولت وقت آغاز شد؛ اما به دلیل مشکلات فنی و کمبود منابع، تنها چند نمونه اولیه ساخته شد و به تولید انبوه نرسید. شکست Devrim نشاندهنده چالشهای ترکیه در آن زمان برای توسعه مستقل صنعت خودرو بود.
در دهه ۱۹۷۰، شرکتهای Tofaş (با همکاری فیات) و Oyak-Renault (با همکاری رنو) تأسیس شدند و تولید خودروهای سواری در مقیاس بزرگتر آغاز شد. این شرکتها در شهر بورسا که به مرکز صنعت خودروی ترکیه تبدیل شده بود، مستقر شدند. تا سال ۱۹۷۵، تولید سالانه خودرو به ۷۲ هزار دستگاه رسید که جهشی بزرگ نسبت به کمتر از ۴ هزار دستگاه در سال ۱۹۷۰ بود. این رشد نتیجه سیاستهای صنعتی و افزایش تقاضای داخلی بود، هرچند مشکلات اقتصادی دهه ۱۹۷۰، از جمله بحران نفت، توسعه بیشتر را با چالش مواجه کرد.
بازار لوازم جانبی خودرو: قیمت دزدگیر ماشین
پیشرفت و گسترش خودروسازی در ترکیه
در دهه ۱۹۸۰، ترکیه با اجرای سیاستهای آزادسازی تجاری و کاهش تعرفهها، بهتدریج به بخشی از شبکه تولید جهانی خودرو تبدیل شد. خودروسازان بینالمللی مانند شرکت تویوتا، Hyundai و Honda کارخانههایی در ترکیه تأسیس کردند. این دوره با افزایش سرمایهگذاری خارجی و رشد صنعت قطعهسازی همراه بود، بهطوری که ترکیه به یکی از تأمینکنندگان اصلی قطعات خودرو در منطقه تبدیل شد.
در سال ۱۹۸۹، واردات خودرو به طور قابلتوجهی افزایش یافت و از ۴۶۳ میلیون دلار به ۲.۲ میلیارد دلار در سال ۱۹۹۳ رسید. بااینحال، بحران اقتصادی سال ۱۹۹۴ تأثیر منفی بر این صنعت گذاشت و توسعه آن را موقتاً کند کرد. باوجود این، ترکیه در دهه ۱۹۹۰ با امضای توافق اتحادیه گمرکی با اتحادیه اروپا (۱۹۹۶)، موقعیت خود را بهعنوان صادرکننده خودرو و قطعات به بازارهای اروپایی تقویت کرد.
در قرن بیست ویکم، صنعت خودروسازی ترکیه به طور چشمگیری رشد کرد. در سال ۲۰۱۲، تولید سالانه از یک میلیون دستگاه فراتر رفت و صادرات به حدود ۲۰ میلیارد دلار رسید که بخش عمده آن به کشورهای اروپایی بود. شرکتهای محلی مانند تسما، اتوکار و بی ام سی نیز در تولید اتوبوس، ون و کامیون به موفقیتهای جهانی دست یافتند.
ترکیه در این دوره بهعنوان سیزدهمین تولیدکننده بزرگ خودرو در جهان شناخته شد. اوج تولید در سال ۲۰۱۷ با ۱.۶۹۵.۷۳۱ دستگاه ثبت شد. این رشد نتیجه زیرساخت قوی، نیروی کار ماهر و موقعیت جغرافیایی استراتژیک ترکیه بود که آن را به پل ارتباطی بین اروپا و آسیا تبدیل کرده بود.
خودروی ملی ترکیه
در سال ۲۰۱۷، ترکیه تصمیم گرفت استراتژی خود را تغییر دهد و به سمت تولید خودروهای بومی و برقی حرکت کند. کنسرسیومی متشکل از پنج شرکت بزرگ ترکیهای با نام Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu یا TOGG تشکیل شد. هدف این پروژه، تولید خودرویی ملی و تمامبرقی بود که بتواند ترکیه را در بازار روبهرشد خودروهای الکتریکی مطرح کند.
اولین محصولات TOGG در دسامبر ۲۰۱۹ رونمایی شدند: یک کراساوور و یک سدان برقی. این خودروها با طراحی مدرن و مشخصات رقابتی (مانند شتاب ۴.۸ ثانیه برای مدل ۴۰۰ اسب بخاری) توجه جهانی را جلب کردند. کارخانه TOGG در منطقه گملیک در سال ۲۰۲۲ با حضور رئیسجمهور رجب طیب اردوغان افتتاح شد. ظرفیت اولیه این کارخانه ۱۷۵ هزار دستگاه در سال است و هدفگذاری شده تا سال ۲۰۳۰ به یک میلیون دستگاه برسد. اولین مدل تجاری TOGG در مارس ۲۰۲۳ وارد بازار شد.
تا امروز، صنعت خودروسازی ترکیه همچنان نقش مهمی در اقتصاد این کشور دارد. در سال ۲۰۲۳، تولید کل به ۱.۴۸۶.۳۹۳ دستگاه رسید و صادرات بیش از ۳۵ میلیارد دلار ارزآوری داشت. TOGG بهعنوان نماد نوآوری، در حال گسترش سبد محصولات خود است و برنامههایی برای تولید کراساوورهای اقتصادیتر دارد. شرکتهای بینالمللی مانند Ford Otosan، Fiat/Tofaş و Oyak-Renault نیز همچنان فعالاند و ترکیه را به یکی از مراکز تولید خودروهای هیبریدی و برقی تبدیل کردهاند.
مهمترین شرکتهای خودروسازی ترکیه
صنعت خودروسازی ترکیه شامل مجموعهای از شرکتهای داخلی و بینالمللی است که در زمینه تولید خودروهای سواری، تجاری، اتوبوس و کامیون فعالیت میکنند. در ادامه، مهمترین شرکتهای خودروسازی ترکیه را معرفی میکنم که نقش کلیدی در این صنعت دارند:
فورد اتوسان
یکی از مهمترین و قدیمیترین شرکتهای خودروسازی ترکیه است که نقش کلیدی در صنعت خودروی این کشور و بازارهای جهانی ایفا میکند. این شرکت نتیجه همکاری بین شرکت آمریکایی Ford Motor Company و گروه ترکیهای Koç Holding (از طریق زیرمجموعهاش Otosan) است.
اتوسان در سال ۱۹۵۹ تأسیس شد؛ اما ریشههای آن به سال ۱۹۲۸ بازمیگردد، زمانی که Otosan بهعنوان نماینده فروش محصولات فورد در ترکیه فعالیت خود را آغاز کرد. همکاری رسمی با فورد در سال ۱۹۵۹ شکل گرفت و این شرکت به تولید و مونتاژ خودرو روی آورد. این خودروساز ترکیه ای در سال ۲۰۲۴ بیش از ۴۵۰ هزار دستگاه خودرو تولید کرد و همچنان بزرگترین تولیدکننده خودروهای تجاری در ترکیه است.
این شرکت در حال گسترش حضور خود در بازارهای جدید، مانند آسیای مرکزی و آفریقا، با برند Ford Trucks است. پروژههای برقی و هیبریدی همچنان در اولویت هستند، و Ford Otosan بهعنوان یکی از مراکز اصلی فورد برای توسعه خودروهای سبز در اروپا شناخته میشود
خودروسازی تسما ترکیه
یکی از شرکتهای برجسته خودروسازی ترکیه است که در زمینه تولید اتوبوس، مینیبوس و کامیونهای سبک فعالیت میکند. این شرکت با سابقهای طولانی و حضوری قوی در بازارهای جهانی، بهویژه در اروپا و آمریکا، به یکی از نمادهای صنعت حملونقل ترکیه تبدیل شده است.
TEMSA در سال ۱۹۶۸ توسط Sabancı Holding، یکی از بزرگترین گروههای صنعتی و تجاری ترکیه، در شهر آدانا تأسیس شد. در ابتدا، هدف این شرکت تأمین فولاد برای صنعت ساختوساز بود و فعالیتش به خودروسازی محدود نمیشد. تولید اتوبوس در سال ۱۹۸۴ با انعقاد قراردادهای مجوز و توزیع با Mitsubishi Motors ژاپن آغاز شد. اولین محصولات اتوبوسهای خدماتی بودند که در سال ۱۹۸۷ به بازار عرضه شدند.
از سال ۲۰۰۰، TEMSA با توسعه طراحیهای مستقل و استفاده از موتورها و قطعات متنوع (مانند MAN، Cummins، DAF و ZF) از وابستگی به شرکای خارجی کاست و به تولید سفارشی برای بازارهای مختلف روی آورد. در ژوئن ۲۰۱۹، Sabancı Holding شرکت را به True Value Capital Partners سوئیس فروخت؛ اما در دسامبر همان سال به دلیل مشکلات مالی، تولید موقتاً متوقف شد.
در فوریه ۲۰۲۰، Sabancı Holding و Škoda Transportation (زیرمجموعه PPF Group) بهصورت مشترک (هر کدام ۵۰٪) مالکیت TEMSA را دوباره به دست گرفتند.
تسما ترکیه با بیش از نیمقرن تجربه، از یک تأمینکننده فولاد به یکی از رهبران صنعت اتوبوسسازی جهان تبدیل شده است. این شرکت با ترکیب طراحیهای بومی، فناوریهای پیشرفته و همکاریهای بینالمللی، نهتنها در ترکیه بلکه در بازارهای جهانی نیز جایگاه ویژهای دارد. تمرکز اخیر آن بر خودروهای برقی و پایداری، TEMSA را بهعنوان یک بازیگر نوآور و آیندهنگر در صنعت حملونقل معرفی کرده است
شرکت خودروسازی بی ام سی ترکیه
BMC (که در ترکیه به نام BMC Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş نیز شناخته میشود) یکی از بزرگترین تولیدکنندگان وسایل نقلیه تجاری و نظامی در ترکیه است. این شرکت در سال ۱۹۶۴ تأسیس شد و ریشههای آن به همکاری با British Motor Corporation (BMC) انگلیس بازمیگردد.
خودروسازی بی ام سی ترکیه در سال ۱۹۶۴ در شهر ازمیر توسط ارگون اوزاکات (Ergün Özakat) و با مشارکت British Motor Corporation انگلستان تأسیس شد. در آن زمان، BMC انگلیس، ۲۶٪ از سهام شرکت را در اختیار داشت و ۷۴٪ باقیمانده متعلق به شرکای ترکیهای بود. این همکاری نتیجه صادرات کامیونهای Austin از انگلیس به ترکیه از سال ۱۹۴۷ بود هدف اولیه این همکاری تولید تحت لیسانس خودروهای Austin و Morris برای بازار ترکیه در نظر گرفته شد.
از سال ۱۹۶۶، BMC ترکیه تولید کامیون، کامیون سبک، تراکتور و موتور را به خط تولید خود اضافه کرد. در اواخر دهه ۱۹۷۰، موتورهای دیزلی Leyland 6/98 باقدرت ۱۲۰ اسب بخار که در ترکیه تولید میشدند، در محصولات این شرکت استفاده شدند.
شرکت توسط Çukurova Holding، یکی از گروههای بزرگ صنعتی ترکیه، خریداری شد و از وابستگی به BMC بریتانیا (که در آن زمان به British Leyland تبدیل شده بود) فاصله گرفت. به دلیل مشکلات مالی Çukurova Holding، شرکت توسط TMSF (صندوق بیمه سپردههای پسانداز ترکیه) مصادره شد.
BMC با پیشنهاد نهایی ۷۵۱ میلیون لیر ترکیه توسط کنسرسیومی متشکل از ۵۱٪ طرف ترکیهای (Ethem Sancak و Talip Öztürk) و ۴۹٪ طرف قطری (QAFIC، کمیته صنایع نیروهای مسلح قطر) خریداری شد. این تغییر مالکیت به BMC اجازه داد تا با تزریق سرمایه جدید، فعالیتهایش را گسترش دهد.
بازار لوازم جانبی خودرو : خرید شارژر وایرلس خودرو
توگ و خودروسازی ملی ترکیه
توگ در واقع، بخشی از تلاش ترکیه برای کاهش وابستگی به واردات خودرو و نفت است. شرکت TOGG (مخفف Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu به معنای «گروه ابتکار خودروی ترکیه») یک کنسرسیوم شامل 5 شرکت بزرگ و قدرتمند ترکیه ای شامل آنادولو گروپ، بیامسی، کوچ هلدینگ، ترکسل، زورلو هلدینگ است. توگ یا توگ باهدف تولید خودروهای الکتریکی بومی تأسیس شده و بهعنوان اولین برند ملی خودروهای برقی ترکیه شناخته میشود.
Togg T10X اولین محصول این شرکت است و برنامه دارد تا سال ۲۰۳۰ پنج مدل خودروی الکتریکی در کلاسهای مختلف تولید کند. فروش T10X از مارس ۲۰۲۳ آغاز شد و تا پایان سال ۲۰۲۳، بیش از ۲۰ هزار دستگاه سفارش ثبت شده بود. تحویلها بهتدریج در حال انجام است.
کارخانه TOGG در گملیک، استان بورسا، در زمینی به مساحت ۴۰۰ هکتار (متعلق به نیروهای مسلح ترکیه) ساخته شده است. این مکان به دلیل نزدیکی به بندر، منطقه آزاد تجاری و تأمینکنندگان انتخاب شد. ظرفیت سالانه ۱۷۵ هزار دستگاه در فاز اول، باهدف افزایش در آینده. تا پایان دهه، برنامه تولید یک میلیون خودرو را دنبال میکند.
شرکت اتوکار (Otokar)
شرکت اتوکار (Otokar) یکی دیگر از خودروسازان موفق ترکیه است. این شرکت زیرمجموعه گروه کوچ هلدینگ (Koç Holding) است. اتوکار فعالیت خود را از سال 1963 و با تولید اتوبوس آغاز کرد. این شرکت خودروسازی ترکیه به مرور زمان فعالیتهای خود را گسترش داد و در حال حاضر در زمینه تولید اتوبوس، مینیبوس، خودروهای نظامی، کامیون و تریلر فعالیت دارد. در حال حاضر اتوکار خودروهای نظامی، زرهپوش و نفربرهای زرهی نیروهای مسلح ترکیه را تامین میکند.
اتوکار یکی از اعضای کنسرسیوم تولید خودروهای ملی ترکیه است و در تولید خودروی ملی توگ ترکیه نقش مستقیمی داشته است. این خودروساز، یکی از شرکتهای پیشتاز در زمینه صادرات وسایل نقلیه در ترکیه است. در سال 2009 ارزش صادرات این شرکت بیش از 100 میلیون دلار برآورد شد.
خودروسازی اویاک رنو
اویاک رنو (Oyak Renault) یکی از بزرگترین و مهمترین شرکتهای خودروسازی ترکیه است. این شرکت، نتیجه همکاری مشترک بین گروه اویاک (Ordu Yardımlaşma Kurumu، صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح ترکیه) و شرکت رنو (Renault) فرانسه است. (اویاک با بنز نیز همکاریهایی داشته که در بخش بعدی به آن بیشتر اشاره میکنیم) اویاک رنو بهعنوان یکی از مراکز اصلی تولید و صادرات رنو در جهان شناخته میشود.
این شرکت خودروسازی ترکیه ای در سال 1969 تأسیس شد. 51 درصد سهام تعلق به رنو و 49 درصد متعلق به اویاک است. تولید خودرو در سال 1971 با مونتاژ مدلهای رنو آغاز شد. اویاک رنو مدلهای مختلفی از رنو مانند رنو کلیو (Clio)، رنو مگان سدان (Megane Sedan)، رنو داستر (Duster)، و نسخه هیبریدی کلینو E-Tech را تولید میکند. تولید رنو مگان سدان از سال 2022 به شرکت کارسان (Karsan) واگذار شده، اما اویاک رنو همچنان قطعات بدنه و کنترل کیفیت را تأمین میکند.
حدود 80 درصد تولیدات اویاک رنو به بیش از 70 کشور، از جمله اروپای غربی، اروپای شرقی، خاورمیانه، شمال آفریقا، خاور دور، و آمریکای جنوبی صادر میشود. در سال 2017، اویاک رنو با صادرات 288,000 خودرو، رتبه اول صادرات خودرو در ترکیه را کسب کرد. ترکیه بهعنوان ششمین بازار بزرگ رنو در جهان و پایگاه صادراتی کلیدی این شرکت شناخته میشود.
اویاک رنو در سال 2017 برند پیشرو در بازار خودروهای سواری ترکیه بود و حدود 20 درصد از بازار رنو و داچیا را در اختیار دارد. یک از هر هفت خودرو در ترکیه متعلق به رنو است. تمدید قرارداد همکاری تا سال 2045 نشاندهنده تعهد بلندمدت رنو و اویاک است.
نظارت بر ناوگان حمل و نقل: تاخوگراف
همکاری ترکیه با خودروسازان جهانی
تا اینجای مطلب، به برخی از همکاریهای مشترک صنعت خودروسازی ترکیه با سایر خودروسازان جهان اشاره کردیم. در این بخش این موضوع را بهصورت مفصلتر بررسی میکنیم.
هلدینگ کوچ و فیات کرایسلر ایتالیا
هلدینگ کوچ از طریق زیرمجموعه خود به نام توفاش، با فیات ایتالیا همکاری دارد. شرکت فیات در سال 1968 همکاری خود را با هلدینگ کوچ آغاز کرد. در حال حاضر توفاش کارخانهای با ظرفیت تولید سالانه 400 هزار دستگاه خودرو، در شهر بورسا دارد.
حدود 80 درصد از تولیدات توفاش به بازارهای اروپایی صادر میشود. فیات لینا (Linea)، فیات اگهآ (Egea) (که در بازارهای جهانی با نام Tipo شناخته میشود) و خودروهای تجاری مانند فیات دوبلو (Doblo) توسط این شرکت تولید میشود. توفاش بهعنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان خودرو ترکیه، نقش کلیدی در اقتصاد این کشور دارد.
صنعت خودروسازی ترکیه و شرکت تویوتا
تویوتا در سال 1994 کارخانهای در شهر ساکاریا(صقاریا) ترکیه تأسیس کرد و به یکی از تولیدکنندگان کلیدی خودرو در ترکیه تبدیل شد. تولید مدلهای تویوتا کرولا (Corolla)، تویوتا C-HRو ورسو (Verso)در این کارخانه انجام میشود.
تویوتای ترکیه بخش عمده تولیدات خود را به بازارهای اروپایی و خاورمیانه صادر میکند. این شرکت ظرفیت تولید خود را در دهه 2000 افزایش داد. تویوتا دارای مرکز تحقیق و توسعه در ترکیه است که به بهبود طراحی و فناوری خودروها کمک میکند. این کارخانه همچنین بهعنوان اولین مرکز تولید خودروی هیبریدی در ترکیه شناخته میشود و نقش مهمی در پیشرفت فناوریهای سبز و پایدار ایفا کرده است.
همکاری بین اتوکار (Otokar) و لندرور (Land Rover) انگلیس
همکاری بین اتوکار (Otokar) و لندرور (Land Rover) یکی از جنبههای مهم فعالیتهای اتوکار در حوزه تولید خودروهای نظامی و چهارچرخ محرک است که از دهه 1980 آغاز شد. این همکاری به اتوکار امکان داد تا با بهرهگیری از فناوری و تجربه لندرور، جایگاه خود را در تولید خودروهای نظامی و زرهپوش تقویت کند.
تمرکز این همکاری بر تولید خودروهای نظامی چهارچرخ محرک تحت لیسانس لندرور بود، بهویژه برای تأمین نیازهای نیروهای مسلح ترکیه و صادرات به بازارهای بینالمللی. اتوکار باهدف توسعه تواناییهای خود در تولید خودروهای مقاوم و مناسب برای شرایط سخت عملیاتی از لندرور کمک گرفت. لندرور به دلیل شهرت در تولید خودروهای آفرود و چهارچرخ محرک، شریک ایدهآلی برای این منظور بود.
اتوکار با استفاده از شاسی و فناوری لندرور، خودروهای زرهپوشی مانند اکرپ (Akrep) و کبرا (Cobra) را توسعه داد. این خودروها ترکیبی از طراحی لندرور و مهندسی بومی اتوکار بودند. با توسعه محصولات بومی مانند کبرا II، یورال، و تولپار (Tulpar)، اتوکار وابستگی خود به فناوری لندرور را بهتدریج کاهش داده است. بااینحال، تجربه کسبشده از همکاری با لندرور همچنان در طراحی خودروهای نظامی اتوکار تأثیرگذار است. اتوکار همچنان خودروهای زرهی سبک خود را که ریشه در فناوریهای لندرور دارند، به بازارهای بینالمللی صادر میکند. در حال حاضر، تولید مستقیم مدلهای لندرور توسط اتوکار به حداقل رسیده و این شرکت بیشتر بر توسعه محصولات اختصاصی خود تمرکز دارد.
بنز در بازار خودروی ترکیه
همکاری بین مرسدس بنز (Mercedes-Benz) و صنعت خودروسازی ترکیه از طریق فعالیتهای مرسدس بنز ترک (Mercedes-Benz Türk) شکلگرفته است که یکی از زیرمجموعههای کلیدی گروه مرسدس بنز (متعلق به مرسدس بنز گروپ آگ) در ترکیه محسوب میشود. مرسدس بنز ترک در سال 1967 بهعنوان یک شرکت مشترک بین دایملر آگ (آلمان)، گروه صنعتی اویاک (صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح ترکیه) و شرکت متاش (Mitaş) تأسیس شد.
این همکاری عمدتاً بر تولید اتوبوس و کامیون متمرکز است و نقش مهمی در اقتصاد ترکیه و صادرات منطقهای ایفا میکند. مرسدس بنز ترک در کارخانه خوشدره (Hoşdere) در استانبول، اتوبوسهای شهری و بینشهری تولید میکند. این کارخانه در سال 1995 افتتاح شد و یکی از پیشرفتهترین تأسیسات تولید اتوبوس در جهان است.
مرسدس بنز ترک در کارخانه آقسارای (Aksaray) کامیونهای سنگین و نیمهسنگین تولید میکند. این کارخانه در سال 1986 تأسیس شد و در سالهای اخیر با سرمایهگذاریهای کلان (حدود 500 میلیون یورو تا سال 2023) به یکی از مراکز اصلی تولید کامیون مرسدس بنز تبدیل شده است.
همکاری مرسدس بنز با صنعت خودروسازی ترکیه از طریق مرسدس بنز ترک آغاز شد و اکنون محصولات آن به بیش از 70 کشور جهان صادر میشود.
همکاری صنعت خودروسازی ترکیه و ایران
همکاری بین اتوکار (Otokar) ترکیه و عقاب افشان ایران (اسکانیا) یکی از نمونههای برجسته همکاریهای بینالمللی در صنعت خودروسازی منطقه بود که در فضای پسابرجام (پس از توافق هستهای ایران در سال 2015) شکل گرفت. این همکاری با هدف تولید مشترک وسایل نقلیه، بهویژه مینیبوس، و انتقال فناوری به ایران انجام شد.
همکاری بین اتوکار و عقاب افشان پس از حدود یک سال مذاکره در سال 2016 امضا شد. این قرارداد در فضای مثبت ایجادشده پس از برجام و کاهش تحریمهای بینالمللی علیه ایران امکانپذیر شد. اتوکار و عقاب افشان قراردادی برای انتقال فناوری تولید اتوبوسهای ناویگو امضا کردند.
این قرارداد شامل تولید مشترک و صادرات این اتوبوسها به بازارهای منطقهای بود. بازگشت تحریمهای آمریکا در سال 2018 تأثیر منفی بر همکاریهای بینالمللی ایران، از جمله این قرارداد، گذاشت. اگرچه منابع بهطور خاص به توقف این همکاری اشاره نکردهاند؛ اما مشکلات مشابه در همکاری عقاب افشان با خودروسازان دیگر مثل اسکانیای سوئد، نشاندهنده چالشهای احتمالی است.
سخن پایانی:
TOGG نهتنها یک شرکت خودروسازی، بلکه نماد جاهطلبی ترکیه برای ورود به عصر فناوریهای پیشرفته و خودروهای برقی است. این پروژه با حمایت قوی دولت و طراحی بومی، تلاش میکند تا ترکیه را از یک تولیدکننده وابسته به برندهای خارجی به یک کشور صاحب برند ملی تبدیل کند.
نکته جالب در زمینه همکاری صنعت خودروسازی ترکیه با سایر خودروسازان جهان، نبود نام خودروسازان چینی است. گویا ترکیه بر همکاری با کشورهای اروپایی و آمریکایی تمرکز کرده است. محصولات تولیدی خودروسازان ترکیه ای به کشورهای دیگر و حتی کشورهای اروپایی نیز صادر میشود و یک منبع درآمد غیرنفتی برای این کشور محسوب میشود.
